berijmde kroniek 2016

Sinds 1748 kennen wij vele plaatsen van beschaafd vertier hier in Den Haag, 

en dat de Haagsche Club - Plaats Royaal de oudste is, horen ze daar graag.

Maar van Dr. Jan Hein Furnée leerden we dat wij de oudste zijn zonder eigen lokaliteit, 

en dat betekende voor onze Vereeniging, qua etablissementen, de nodige variëteit. 

 

Tot 1974 waren we in Den Haag te gast in de meest uiteenlopende panden, 

en zo hadden we bijvoorbeeld met Groot Keizershof en Hotel Ambassador innige banden. 

Uiteindelijk streken we neer hier in het sociëteitsgebouw van De Witte aan het Plein, 

en zijn de maandelijkse lezingen en jaarlijkse uitstapjes de slijpstenen van ons brein. 

 

Hulde aan Baron Mackay, want hij heeft destijds het Haagse sociëteitsleven verlicht,  

want samen met de heren Beyen en Tak heeft hij 150 jaar geleden onze vereeniging opgericht. 

Zonder deze kamerjonker des Konings hadden we hier vanavond niet gefeest, 

en eerlijk is eerlijk, dan was mijn familie 91 mensen minder groot geweest.

 

Welke Sphinx Baron MacKay voor ogen had blijft een ingewikkelde materie, 

want Karel en Jacques hebben uiteenlopende argumenten voor dit wonderlijke mysterie.  

Van al die 150 glorieuze jaren waren we noodgedwongen vier jaren inactief, 

toen de bezetter hier te lande, in 1941 onze mooie vereeniging rucksichloss ophief. 

 

In dat jaar vierden we nog net ons 75 jarig bestaan in de Mesdagzaal van Pulchri Studio, 

en vier jaar later werd in Pulchri’s Louise XV zaal gewerkt aan een heus doorstartscenario. 

Helaas wisten 60 van onze leden de verschrikkingen van de oorlog niet te overleven, 

en werden er in november van dat jaar slechts 191 leden weer ingeschreven. 

 

In al die jaren is de contributie onvermijdelijk langzaam maar zeker gestegen, 

maar gelukkig heeft de verhoging van 1 gulden tot 40 euro steeds uw zegen gekregen. 

De bijdragen van introducés leidde vaker tot een milde vorm van debat, 

echter de impact hiervan op onze begrotingen moet ook weer niet worden overschat.  

 

De heren maakten vroeger uitstapjes door het hele land en moesten hun dames achterlaten, 

Anneke Roodenburg mocht wel chaufferen, maar moest hen bij de voordeur snel verlaten. 

Van 1907 tot 2004 hebben de heren namelijk over ‘t vrouwenlidmaatschap gediscussieerd, 

en pas in 2009 werd Christa Toorop als eerste vrouwelijke bestuurslid geïnstalleerd. 

 

Bijna 3000 bijeenkomsten zijn er in die 150 jaar door en voor u georganiseerd, 

en hebben we heel wat geluisterd, gelachen en oh ja…ook veel geleerd. 

Bij de Sphinx waren mensen als Mesdag, Donner en Drees junior te gast, 

en spraken over alles behalve politiek of godsdienst, want dat vond met toen nog ongepast. 

 

In 1966 vierden wij o.a. in Hotel Des Indes drie dagen lang ons honderdjarig bestaan,

en Burgemeester Kolfschoten sprak toen feestelijk de herenleden en hun partners aan. 

Hij had het bij deze gelegenheid over de Sphinx ligustri, een eendagsvlinder van formaat,

maar behalve die naam is er volgens mij geen enkele vergelijking die hier verder opgaat. 

 

In deze zaal werd in 1991 ons 125 jarig bestaan gevierd met burgemeester Havermans,

de uitreiking van de Haagse stadspenning gaf toen aan ons jubileum een extra glans. 

Naast ambtsdragers werd de receptie ook toen bezocht door journalisten en fotografen, 

maar ondanks een kleiner ledenbestand zijn er vanavond toch meer leden komen opdraven. 

 

Het meest bijzondere van het 20ste lustrum zit ook hedenavond hier in de zaal,

onze dierbare Anneke Roodenburg, al meer dan 50 jaar gezeten aan ons jaarlijkse maal. 

Dan hebben we ook nog een onbekende bekende in ons midden en wel van 5 jaar geleden, 

want Frans de Leef heeft destijds met Carpe Diem voor ons in de Kluis opgetreden. 

 

We prijzen ons gelukkig met elk lid ongeacht de anciënniteit, 

maar de namen van een paar oud-bestuursleden wil ik graag nog even kwijt. 

Dank aan Ton Verkerk, Paul de Kiefte, Lou Bolt, Gerard Giebels, Marijke Groen en Joop Koordes, 

maar ook Hans Vleeschouwer en onze scribent historica Jacques Zonneveld droegen bij aan ons succes. 

 

Onze vereniging heeft onder haar leden vele grote en dierbare namen gekend, 

maar op twee ontvallen leden maak ik u vanavond graag nog even attent. 

Natuurlijk mogen Marijke Cats en Max Verhoog vanavond niet worden overgeslagen, 

want hun namen zijn in het collectieve geheugen van ons Sphinx-ers opgeslagen. 

 

Met weemoed en dankbaarheid kijken we terug op 150 mooie en leerzame jaren, 

en Ineke, Christa, Karel, Machiel en ik staan te popelen om ook in dit lustrumjaar de klus te klaren. 

Dank voor uw steun, vriendschap en mateloze vertrouwen, 

nog 1 gang en dan gaan we samen de opera Le Sphinx aanschouwen. 

 

Michael Toorop